W skrócie: Członek zarządu spółki z o.o. może odpowiadać prywatnym majątkiem za szkodę wyrządzoną spółce, jej niezaspokojone zobowiązania lub skutki spóźnionego wniosku o upadłość. Ubezpieczenie D&O może pokryć koszty obrony prawnej i odszkodowania objęte umową, do ustalonych limitów. Zakres ochrony oraz wyłączenia trzeba sprawdzić w warunkach polisy.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie zawsze chroni prywatny majątek członka zarządu. Jeśli w wyniku działań zarządu szkodę poniesie spółka albo jej wierzyciele, roszczenie może zostać skierowane bezpośrednio przeciwko osobie zarządzającej. Wtedy zagrożony może być jej dom, oszczędności czy samochód. Jak się przed tym chronić?
Kiedy członek zarządu odpowiada własnym majątkiem? Trzy przepisy, które warto znać
1. Szkoda wyrządzona spółce – art. 293 KSH
Jeśli członek zarządu złamie prawo albo umowę spółki i spółka poniesie przez to stratę, może ona żądać jej pokrycia bezpośrednio od niego. Dotyczy to zarówno działania, jak i zaniechania. Członek zarządu uniknie odpowiedzialności, jeśli wykaże, że nie ponosi winy.
Przykład: zarząd podpisuje dużą umowę bez zgody wspólników, której wymaga umowa spółki. Kontrakt przynosi stratę, a spółka domaga się jej pokrycia od członka zarządu.
Sama nietrafiona decyzja nie przesądza o odpowiedzialności członka zarządu. Znaczenie ma to, czy działał lojalnie wobec spółki i w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego, z uwzględnieniem informacji, analiz i opinii, które powinien w danej sytuacji wziąć pod uwagę.
2. Długi spółki, których nie da się odzyskać – art. 299 KSH
Jeśli wierzyciel nie odzyska pieniędzy od spółki z o.o., bo egzekucja okazała się bezskuteczna, może żądać zapłaty od członków zarządu. Odpowiadają oni solidarnie, czyli wierzyciel może domagać się całej kwoty od każdego z nich.
Członek zarządu może uwolnić się od tej odpowiedzialności, jeśli wykaże, że:
we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu;
niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
pomimo niezgłoszenia wniosku oraz braku wskazanych rozstrzygnięć restrukturyzacyjnych wierzyciel nie poniósł szkody.
Przykład: spółka przestaje płacić dostawcy, a komornik nie znajduje u niej majątku. Dostawca może pozwać członków zarządu, a po uzyskaniu wyroku prowadzić egzekucję z ich prywatnych kont czy nieruchomości.
3. 30 dni na wniosek o upadłość – art. 21 Prawa upadłościowego
Gdy spółka staje się niewypłacalna, zarząd ma 30 dni na złożenie w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości. Obowiązek ten ma każdy członek zarządu, który ma prawo prowadzić sprawy spółki i ją reprezentować, samodzielnie lub łącznie z innymi.
Za szkodę wynikającą ze spóźnienia członek zarządu odpowiada osobiście. Może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wykaże brak winy albo że w tym terminie otwarto postępowanie restrukturyzacyjne lub zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu.
Odpowiedzialność członka zarządu – co to oznacza w praktyce?
Ograniczona odpowiedzialność spółki nie oznacza ograniczonej odpowiedzialności zarządu. Członek zarządu odpowiada nie tylko za decyzje biznesowe, ale też za terminowe dopełnienie obowiązków formalnych.
Roszczenie może wynikać np. z decyzji podjętej z naruszeniem obowiązków albo ze spóźnionego wniosku o upadłość. Zobowiązanie może wtedy zostać pokryte z prywatnego majątku: nieruchomości, oszczędności, samochodów czy innych składników majątku osobistego.
Jak pomaga ubezpieczenie OC członków zarządu – D&O?
Ubezpieczenie D&O, czyli ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej członków władz spółki, pozwala przenieść część tego ryzyka na ubezpieczyciela. W zależności od umowy może obejmować także członków rady nadzorczej czy prokurentów.
W naszej praktyce częstą pozycją przy szkodach z polis D&O są koszty obrony prawnej. Po otrzymaniu roszczenia najważniejsze jest bowiem sprawdzenie, czy jest ono zasadne, i w miarę możliwości ograniczenie jego wysokości. Koszty tej obrony może pokryć polisa, a nie członek zarządu z własnej kieszeni.
Polisa D&O może pokryć koszty obrony prawnej oraz odszkodowania z tytułu uzasadnionych roszczeń, w granicach sumy ubezpieczenia i zakresu umowy. W tych granicach chroni prywatny majątek zarządzających. Nie obejmie jednak np. szkód wyrządzonych umyślnie. Dlatego zakres polisy warto znać, zanim pojawi się pierwsze roszczenie.
Ubezpieczenie D&O a ochrona prywatnego majątku
Zarządzanie spółką zawsze wiąże się z decyzjami i odpowiedzialnością za ich skutki. W określonych sytuacjach konsekwencje mogą dotknąć nie tylko firmy, ale też prywatnego majątku zarządzających. Polisa D&O pozwala przenieść część tego ryzyka na ubezpieczyciela.
Sprawdzimy, czy członkowie zarządu w Twojej firmie są dziś chronieni i do jakiej kwoty.
Skontaktuj się z brokerem Q Broker i sprawdź zakres ochrony D&O.
Najczęściej zadawane pytania o ubezpieczenie D&O
Co to jest ubezpieczenie D&O?
To ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej członków władz spółki za szkody związane z pełnieniem funkcji. Może obejmować odszkodowania oraz koszty obrony przed roszczeniami, zgodnie z zakresem i limitami określonymi w umowie.
Kogo może obejmować ubezpieczenie członków władz spółki?
Poza członkami zarządu ochrona może obejmować członków rady nadzorczej, prokurentów i inne osoby pełniące funkcje zarządcze. O tym, kto jest osobą ubezpieczoną, decydują definicje oraz warunki konkretnej polisy.
Czy ubezpieczenie D&O pokrywa koszty obrony prawnej?
Może obejmować m.in. wynagrodzenie prawników, opinie ekspertów i koszty postępowania. Przed zawarciem umowy warto sprawdzić limity tych kosztów, zasady ich pokrycia oraz to, czy pomniejszają sumę dostępną na wypłatę odszkodowania.
Czy polisa D&O spłaci długi spółki?
D&O nie zapewnia automatycznej spłaty zobowiązań spółki. Ochrona dotyczy określonej w umowie odpowiedzialności osób ubezpieczonych. Możliwość pokrycia roszczenia wobec członka zarządu na podstawie art. 299 KSH trzeba sprawdzić w warunkach polisy.
Jakie wyłączenia może zawierać ubezpieczenie D&O?
Wyłączenia mogą dotyczyć m.in. umyślnego działania, oszustwa lub okoliczności znanych przed rozpoczęciem ochrony. Ich dokładny zakres i sposób stosowania określają ogólne warunki ubezpieczenia oraz dodatkowe postanowienia umowy.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze zakresu ubezpieczenia D&O?
Sprawdź, kogo obejmuje ochrona, jakie roszczenia są objęte umową, sumę ubezpieczenia, podlimity i wyłączenia. Ważne są również zasady pokrywania kosztów obrony oraz terminy i warunki zgłaszania roszczeń ubezpieczycielowi.
